گروه علمی تخصصی چاپ و نشر ایران  
 
بررسی بخش پیش از چاپ در فلکسوگرافی

تاریخ ایجاد   شنبه 16 شهريور 1392  تعدادمشاهده  1046 بازگشت

بررسی بخش پیش از چاپ در فلکسوگرافی

 

بخش اول :

طراحی محصولات فلکسوگرافی

 

 از آنجا که طیف وسیعی از محصولات چاپی فلکسوگرافی مربوط به حوزه بسته بندی است، بنابراین لازم است در ابتدا  توضیحاتی در مورد طراحی بسته بندی و تأثیرات آن بر خریداران و بازار رقابتی، بیان شود.

بسته ها و لفاف های رنگارنگ جزو لاینفک زندگی ما هستند و  ٩٩  درصد محصولات  نیز به بسته بندی نیاز دارند. بسته بندی چراغ قرمزی است برای توقف عابران در جلوی ویترین ها و به حق آن را به عنوان" فروشنده خاموش" می شناسند. در واقع می توان گفت که بسته بندی معرف و شناسه یک محصول است ، در یک گذر از مقابل ویترین های محصولات آرایشی و بهداشتی و یا قفسه های یک سوپر مارکت و نظاره انواع متنوع محصولات در قالب بسته بندی های جذاب و دلربا، یک محصول، یکه و تنها ٣٠ ثانیه فرصت خواهد داشت تا فرد را تسخیر نماید. در دنیای رقابتی تجارت امروز، با انواع مختلف از هر کالا و روش های متنوع فروش، بسته بندی به عنوان یکی از ابزارهای مهم در بازاریابی یک محصول، عامل مؤثر در رشد فروش کالا شناخته شده است ؛ به این خاطر که موفقیت هر محصول در فروش، مستلزم این است که بسته بندی و ظاهر محصول بتواند آن ارتباط مؤثر را با خریدار، بالقوه ایجاد کند و به عبارت دیگر زمینه برگزیده شدن و جلب نظر مشتری را فراهم سازد و همچنین بتواند ارزش افزوده ایجاد کند و به خریدار اطلاعات بدهد؛ این چالشی است که امروزه دغدغه طراحان محصولات بسته بندی شده است.

نقش طرح و تصوير را در بسته بندي مي توان به کاتاليزوري جهت کمک به تجسم و فهم محتويات دروني بسته تشبيه کرد. طرح و تصوير در کنار فرم، ساختار، لوگو و رنگ در ساختن شخصيت بسته به ايفاي نقش پرداخته و طرح بسته را کامل مي کند.

 در اينجاست که طرح با داشتن تصوير و نقشي مناسب از محتويات داخل بسته، مي تواند اعتماد مشتري را براي خريد کالا نسبت به خود جلب نمايد. البته اين عکس ها و تصاوير به صورت و شيوه هاي مختلفي در طراحي بسته بندي استفاده مي شود. گاهي با توجه به مخاطب بسته، لازم است از تصاوير و نقوش کميک استفاده نمود. گاهي بسته احتياج به يک شخصيت تصوير سازي شده دارد و گاهي نيز تصاوير واقعي از محتويات داخل بسته، نقش مؤثرتري خواهد داشت.        

 انتخاب هر کدام از گزينه ها، با تحقيق بر روي گروه سني مخاطب و شناخت و نياز بازار انجام پذير مي باشد. يک بسته بندي موفق با داشتن طرح و يا تصاوير مناسب با آن مي تواند در بازار ، موفق تر از ساير رقبا باشد و يا شايد نداشتن طرح و تصوير و وجود فضاهاي خالي، کار طرح و تصوير را انجام دهد؛ اما در بسته بندي مواد غذايي دارا بودن تصوير به صورت يک نياز درآمده است و تصاوير زيبا و رنگين، چشم هاي مخاطبين را به سوي خود جلب مي نمايد. حتي دارا بودن عکس باعث انگيزش و تحريک در اشتها مي گردد و شخص را وسوسه مي کند تا کالاي مورد نظر را حتي براي يک بار خريداري نمايد.                                                               
بسته بندي بايد داراي ظاهري مشخص و بدون ابهام باشد. به طور مثال براي برجسته کردن يک بسته در بين بسته هاي ديگر، مي توان از رنگ هاي روشن استفاده کرد و اگر اين انتخاب رنگ به اندازه کافي تحريک کننده باشد مي تواند سبب ايجاد واکنشي قوي در خريدار شود.

در اين زمينه بايد در انتخاب رنگ ها دقت کافي داشت. به طور مثال استفاده از رنگ صورتي در هر نوع بسته بندي مطلوب نيست. همچنين طراحي شلوغ بسته بندي ها، ارائه اطلاعات بيش از حد بر روي بسته و استفاده زياد از نمادهاي طراحي، از اشتباهاتي است که مي توان در طراحي بسته ها به آن اشاره کرد. البته بايد اين نکته را متذکر شد که اگر طرح و نقش هاي روي بسته به صورت ادامه دار در طراحي ها وجود داشته باشد، مي تواند به نوعي نشان آن برند تبديل گردند.

طراح باید تمام اطلاعات لازم درباره محصول، بازار، رقبا و کارفرما و ... را به دست آورد. طراح حرفه ای باید توان تحلیل دقیق خصوصیات فرهنگی کشورها و بازارهای خرد و کلان را داشته و دارای ویژگی های خاص باشد. وی علاوه بر اینکه باید درکی قوی از حجم و فرم داشته، باید گرافیست قابلی نیز باشد و در مورد تکنولوژی تولید و مواد مورد استفاده در صنعت بسته بندی، آگاهی کامل داشته باشد، زیرا این آگاهی باعث ارائه طرح های عملی، اقتصادی و ابتکاری خواهد شد.

 

مقوله بسته بندي در بازاريابي محصولات مصرفي نقش کليدي را ايفا مي کند. از اين رو مي توان بسته بندي را از نظر تأثيرات احساسي که در مصرف کننده ايجاد مي کند از ٣ ديدگاه بررسي کرد:

١- زيبايي شناسي ظاهری (روند ناخودآگاه )             
٢- قابليت استفاده مناسب و ایجاد لذت در استفاده (روند ناخودآگاه)
٣- واکنش هايي که ايجاد مي کند، ازقبیل بازتاب های اجتماعی و تاثیرات شخصی (روند خودآگاه )

بسته بندي بايد بتواند علاوه بر برآوردن نيازهاي بازاريابي و تبليغاتي انتظارات زير را نيز تأمين کند:

١- گنجاندن ومحافظت کردن از محصول
٢- قابليت استفاده (کارکرد مناسب)
٣- متمايز جلوه دادن محصول درقفسه فروش
٤- برانگيختن احساسات خريداران

  

کار فلکسو از ابتدایی ترین مراحل یعنی طراحی تا پایان، که مرحله چاپ است، با سایر روش های چاپی تفاوت اساسی دارد و واقعاً با آن ها قابل مقایسه نیست؛ از جمله چاپ افست. در افست سال ها کار و تجربه وجود دارد و ماهیت چاپ به صورتی است که مشکلات زیادی ایجاد نمی شود، ولی در فلکسو کلیه مراحل؛ طراحی، تهیه فیلم و کلیشه سازی و نهایتاً خود ماشین چاپ بسیار مهم است. بنابراین برای موفقیت در چاپ فلکسو، به طراح تخصصی فلکسو نیاز داریم. طراح باید اطلاعات بالایی داشته باشد و در حد خودش دستگاه چاپ فلکسو را خوب بشناسد. ٦٥ تا ٧٠  درصد سرنوشت چاپ در دست مراحل طراحی تا کلیشه سازی است.

 

حال لازم است در این جا به توضیح مختصری در مورد انواع طر ح ها در چاپ بپردازیم

انواع طرح های چاپی:

در صنعت چاپ فلکسوگرافی سه رده وجود دارد که انواع طرح های چاپی را پوشش می دهند:

١-کارهای خطی (Line art)

٢-کارهای ترامه (Screen art )

٣-کارهای ترامه تصویری (Process art )

 

کارهای خطی:

     کار خطی، طرحی است شامل حروف(type)، خط(line) و یا تنپلات(solids) خود حروف شامل الفبا، اعداد و علائم می شود. حروف را می توان در انواع اندازه ها و سبک ها چاپ کرد و خط ها می توانند منحنی یا صاف ، یا طولی و عرضی باشند. خط ها اغلب نقش کادر را در چاپ تصویری به عهده دارند. تنپلات ناحیه ای است که پوشش مرکب در آن کاملاً پر است. یعنی صد در صد سطوح آن رنگ است.

 

کارهای ترامه ساده:

     کار ترامه طرحی است تک رنگ یا چند رنگ تفکیکی، که از کنار هم قرار گرفتن ترام دو یا چند رنگ، رنگ دلخواه شکل می گیرد. در کار ترامه چاپ طیف رنگی با تغییرات تدریجی و پیوسته (Nuance ) در یک واحد چاپ میسر است. کار ترامه را به خاطر نشان دادن تن های مختلف رنگ، گاهی کار  Tone work  نیز نامیده اند.

کارهای ترامه تصویری:

    کار ترامه تصویری را از اورژینال های عکس و اسلاید و یا نقاشی و آرت ورک با رنگ های متنوع، به روش تفکیک رنگ، و به صورت فیلم های جداگانه برای چهار رنگ تهیه می کنند. این فیلم ها به صورت ترامه است و در آن تغییرات رنگ با درصد ترام معین می شود. کار تصویری پرزحمت ترین نوع چاپ فلکسو است زیرا تعیین و تنظیم ویژگی های فنی آن بسیار دشوار و دقیق بوده و ارائه کاری مطلوب در آن بسیار مهم است.

نرم افزارهای تخصصی برای پیش از چاپ فلکسو:

      موفقیت های به دست آمده در چاپ فلکسو، اساساً به دلیل گسترش کاربرد فناوری های الکترونیک و کامپیوتر در صنعت چاپ و پیشرفت سریع این علم است. شیوه کاربرد نرم افزارهای کامپیوتری پیش از چاپ فلکسو از اواخر دهه ٧٠  هنگامیکه ابزارآلات مکانیکی و الکترونیکی به کارگرفته شدند، به طور قابل توجهی تغییر یافت. از زمان استفاده از فونت های دستی قدیمی، ماشین آلات چاپ و پلیت های منیزیمی یا دیگر انواع پلیت برای ساخت یک پلیت چاپ پلیمری، اتفاقات زیادی در صنعت چاپ به وقوع پیوست. همه این عوامل باعث می شدند تا عمل چاپ فلکسو به سهولت انجام پذیرد و همین مسئله باعث شده بود که سال ها چاپ فلکسو را به نام

" potato stamping"  بخوانند، به طوری که برخی از شرکت های چاپ از این طریق به نتایج قابل توجهی دست یافتند.

ما هم اکنون در عصر الکترونیک به سر می بریم و حتی ابزارآلات غیر ضروری باید دیجیتال شوند. بازگشت به روزهای قدیمی غیر ممکن است چرا که شرکت های دست اندرکار چاپ، دیگر از همان تعداد کارگر آموزش یافته (ماهر) گذشته برخوردار نیستند و ما عادت کرده ایم که همه کارها را با استفاده از ماشین آلات انجام دهیم. امروزه شرکت ها و بخش های مختلف چاپ، نیاز به کارکنانی ترجیحاً با اطلاعات کافی  در خصوص چاپ فلکسو، مثلاً یک کارشناس فلکسو گرافیک با دانش اندکی در خصوص کامپیوتر دارند.

بازدید از یک شرکت چاپ یا چاپخانه به معنی مواجهه با تعدادی از کامپیوترها، سیستم های عامل، اسکنرهای سیلندری یا تخت، ریپ ها و ... است که در بخش تولید فایل های گرافیکی بنا نهاده شده اند و آماده اند تا به واحد کامپیوتر به پلیت فلکسو یا سیلندر حکاکی شده به وسیله لیزر یا هر واحد تولید فرم چاپ فرمان دهند.

 

 

کدام نرم افزار برای پیش از چاپ فلکسو مناسب تر است ؟

     سهولت و قابلیت اجرای عملیاتی نظیر اعوجاج[1] ، روی هم خوردن رنگ ها[2]  و تکرار در عرصه پیش از چاپ فلکسو، در نرم افزارهای مختلف متفاوت است. به همین دلیل انتخاب نرم افزار مناسب یا ترکیبی از چند نرم افزار، در ابتدای کار پیش از چاپ اهمیت بسزایی دارد.

انتخاب یک نرم افزار مناسب، کلیدی برای رسیدن به موفقیت در قسمت پیش از چاپ می باشد. این امر برای کلیه روش های چاپی به خصوص چاپ فلکسو بسیار صادق است. در چاپ افست نرم افزارهای نشر با کیفیت خوب در کنار نرم افزارهای عکس و آرشیو به کار می روند و ترکیب آن ها کارهای پیش از چاپ افست را بسیار سهل و آسان می سازد. بعضی از نرم افزارها با استفاده از علائمی که جای برش عکس ها را نشان می دهند، به راحتی می توانند محل قرارگیری عکس ها را روی پلیت مشخص سازند. ولی در چاپ فلکسو مسائل متفاوت است.

پیش از چاپ فلکسو مشابه پیش از چاپ افست نمی باشد، به این دلیل که روی هم خوردن رنگ ها در چاپ فلکسو به دقت بیشتری نیاز دارد. به علاوه کارهایی مانند اعوجاج، تکرار طرح، روی هم خوردن رنگ ها،چاپ تک رنگ اضافی و محل قرار گیری عکس ها همگی از حساسیت فوق العاده ای برخوردارند. سؤال اینجاست که با این همه حساسیت و ظرافت در پیش از چاپ فلکسو، چه باید کرد و از چه نرم افزاری استفاده نمود؟

امروزه در بازار، نرم افزارهای مخصوص پیش از چاپ اعم از افست یا فلکسو، چند نرم افزار اصلی وجود دارند که از کاربرد و محبوبیت زیادی برخوردارند و در عین حال به راحتی قابل انعطاف با فلکسو می باشند.

 

 

 برنامه های شناخته شده دم دستی شامل فوتوشاپ، ایلاستریتور، ایندیزاین، فری هند، کورل دراو و غیره هستند و

دیگر برنامه ها همچون کوارک اکسپرس[3] و ادوبی تراپ وایز[4] و نیز برنامه های بزرگتر و پیشرفته تر همچون برنامه های بر گرفته ازآرت پرو و دالیم توئیست را می توان به عنوان نرم افزارهای چاپ نام برد. گرچه به نظر می رسد این نرم افزارها یه دلیل نیاز به کاربرانی مسلط به همه آن ها، در حال کنار رفتن هستند.

کوارک اکسپرس در شرایطی، حاکم بازار چاپ و نشر است که تصویرسازی و اسکن کردن از اهمیت بیشتری برخوردار باشد، نه خلق یک فایل گرافیکی و کارکردن روی آن. کوارک امکانات حروف چینی بسیار عالی دارد، گر چه در کار با رنگ ها و امکانات روی هم خوردن رنگ ها ، برای کنترل کار کمی ضعف دارد. بنابراین طراحان معدودی از این نرم افزار برای کارهای پیش از چاپ فلکسو استفاده می کنند.

ادوبی تراپ وایز می تواند کار با فایل هایی که در محیط فری هند یا فتوشاپ ایجاد شده است را در محیط کوارک اکسپرس عملی سازد، ولی بدون تردید این کار یک کار وقت گیر و نامناسب برای ایجاد فیلم های نهایی است. این نرم افزاردر حقیقت یک راه حل برای تهیه نهایی فایل های تصویری است که توسط نرم افزارهای دیگر ساخته شده است.

" پلاگ این ها [5]" نرم افزارهایی هستند که توجه بسیاری را به خود جلب نموده اند و جالب تر اینکه بدانیم تعداد زیادی از اشخاص به طور مداوم برای ساخت و آزمون این پلاگ این ها و برنامه های گروهی کار می کنند.

شرکت های بزرگی چون اسکوگرافیک، کرئو و اینکلاسوس در حال تولید ابزارآلاتی هستند که بتوانند در برنامه های شناخته شده به کار برده شوند تا سرعت، کارآیی، عملکرد و تطابق آن ها را بالاببرند. به نظر می رسد که در حال حاضر جهان گرافیک از فرمت های PDF ، استفاده زیادی می کند.

از نظر james R. kadlec مدیر شرکت Advanced Prepress Graphic Ink که تخصص اصلی او، تهیه پلیت و تفکیک رنگ برای کار فلکسو است، بهترین نرم افزار پیش از چاپ فلکسو ترکیبی از ماکرومدیا فری هند و ادوبی فتوشاپ می باشد. انتخاب دوم او ترکیبی از ایلاستریتور و فتوشاپ است. و بالاخره ترکیبی از کوارک اکسپرس و فتوشاپ ، فری هند و ایلاستریتور، سومین انتخاب او را تشکیل می دهد. کارآیی نرم افزارهای فوق سال ها در شرکتی به نامAdvanced Prepress Graphic Ink کار شده و مورد تأیید می باشد.

بعضی از اپراتورهای فلکسو نیز گاهی از کورل دراو برای پیش از چاپ فلکسو استفاده می کنند. نرم افزار ادوبی پیج میکر نیز یک نرم افزار  محبوب برای انتشار و صفحه بندی است و برای فلکسو زیاد مناسب نیست، چون قابلیت اعوجاج و روی هم خوردن رنگ ها در آن زیاد مطلوب نیست. با این مقدمه بهتر است که اصلی ترین نرم افزارهای پیش از چاپ فلکسو را مورد بررسی قرار دهیم و متناسب با نیازهای چاپ فلکسو آن ها را ارزیابی نماییم. در ابتدا لازم به ذکر است که بیشتر این برنامه ها برای محیط ها و کامپیوترهای مشابه MAC طراحی شده است، ولی امروزه تعداد زیادی از سازندگان نرم افزارها، انواع منطبق با کامپیوترهای شخصی را روانه بازار کرده اند تا در بازار چاپ حضور بیشتری داشته باشند.

 

ماکرو مدیا فری هند

Macromedia Freehand

     این نرم افزار یکی از مهم ترین نرم افزارهای خاص پیش از چاپ است. اصلی ترین دلیل این ادعا، کاربری آن برای تصویرسازی می باشد. سهولت نوشتن حروف، دقت در طراحی و تصویرگری، قابلیت اعوجاج، روی هم خوردن رنگ ها، قابلیت گرفتن خروجی با رنگ های تفکیک شده، دارا بودن رنگ های پنتون جزو امتیازات فری هند می باشد.

فری هند کاملاً قدرت خوب ایلاستریتور را دارد و در عین حال از سرعت تفکیک عالی رنگ و تصویرسازی کوارک اکسپرس نیز برخوردار است. این دو مشخصه بارز فری هند سبب می شود تا از تعداد فایل هایی که نیاز به ذخیره سازی یا کپی دارند، کاسته شود. چگونه این کار عملی است؟

در فری هند کلیه کارهای طراحی و متن در یک فایل قابل انجام است. اسکن هر تصویر در٥ فایل با فرمت Desktop Color Separations )  ( DCSنگه داری می شود، فقط کافی است که این فایل ها به هم ضمیمه و چسبیده شود تا یک فایل واحد و کامل را تشکیل دهد.

 

ادوبی ایلاستریتور

Adobe Illustrator

     این نرم افزار دنیای بزرگ و پیچیده ای از امکانات تصویرسازی را در مقابل صنعت چاپ گشود. ایلاستریتور تقریباً توانایی انجام تمام کارهایی که ماکرومدیا فری هند می تواند انجام دهد را دارد، ولی دارای چند ضعف می باشد.

این نرم افزار برای کار کردن با متن کند است، به خصوص زمانی  که اسکن کردن هم در میان باشد. گر چه در نرم افزار ایلاستریتور، می توان طراحی و حروف چینی و اعوجاج انجام داد و خلاصه با تصویر مانند فری هند کار کرد، ولی روشی که ادوبی در این نرم افزار برای اسکن و چاپ کردن به کار می گیرد، به طور قابل ملاحضه ای کندتر از روش اسکن و چاپ فری هند می باشد.

 

ادوبی فتوشاپ

Adobe Photoshop

     فتوشاپ محبوب ترین نرم افزار پردازش تصویر، برای کلیه روش های چاپی می باشد. گرچه این نرم افزار در ابتدا برای اسکن کردن و روتوش عکس ها به کار گرفته می شد، ولی طراحان و هنرمندان، این نرم افزار را به خاطر امکانات فوق العاده و عالی در رنگ آمیزی، بسیار به کار می گیرند.

البته فتوشاپ برای حروف چینی و طراحی ساخته نشده است. این نرم افزار برای حروف ظریف، رزولوشن کمی دارد، گر چه رزولوشن برای تصاویر و عکس های پر جزئیات، بسیار بالا می باشد.

از طرف دیگر فتوشاپ به معنای واقعی، جعبه ابزار خوب برای کلیه کارهای اسکن از قبیل تغییر اندازه، چرخش، تصحیح رنگ و روی هم خوردن رنگ ها می باشد. هنگامی که یک عکس در فتوشاپ از لحاظ اندازه و رنگ آماده شد، می تواند در یک فرمت از چند فرمت متنوع دستگاه نگهداری شود. دو فرمت بسیار خوب برای نگهداری فایل ها  TIF و EPS  نام دارند.

کورل دراو

Corel Draw

      این نرم افزار قابلیت های پیچیده و بسیار زیاد برای اسکن کردن، تصویرسازی و حروف  چینی دارد. از طرف دیگر به دلیل قدرت نرم افزار در انجام کارهای مختلف، از سرعت آن کاسته شده است. متأسفانه به دلیل همین پیچیدگی کورل دراو، قدرت قابل توجه این نرم افزار هیچ گاه به شایستگی شناخته نمی گردد. در حال حاضر تعداد معدودی از دفاتر تبلیغاتی و خدماتی با کورل دراو کار می کنند، گرچه کاربران ماهر با این نرم افزار می توانند کار کنند ولی تعداد آن ها نیز رو به کاهش است. یکی از امتیازات منحصر به فرد کورل دراو این است که یک اپراتور می تواند، یک فایل فری هند یا ایلاستریتور را که شامل شکل های نامنظم است و باید دورش تیغ بخورد را به فرمتی تبدیل سازد که بیشتر سازندگان تیغ های برش روتاری از آن استفاده می کنند.                                                                                                                                   

 بخش دوم:

معرفی کلیشه چاپ فلکسو و روش ساخت آن

 

 

     فلکسوکاران و دست اندرکاران چاپ فلکسو نیز از کلیشه مرغوب و بی عیب، به عنوان مهم ترین عامل در کیفیت چاپ نام می برند. به همین خاطر چاپخانه ها بسیاری از مشکلات مربوط به کیفیت چاپ را به مرحله کلیشه سازی و پیش از چاپ نسبت می دهند. اما کلیشه سازی هم، چه در واحدهای مستقل، چه آنها که در جوار چاپخانه ها فعالیت دارند، علیرغم فقر منابع و نبود آموزش، ظرف سال های اخیر پا به پای رشد و ارتقای کیفیت چاپ و لفاف، از پیشرفت قابل توجهی برخوردار بوده است.

اغلب کلیشه سازان با جست و جو و مطالعه منابع علمی، تجربه و آزمون و خطا و تبادل نظر با چاپخانه ها، کمبودها و ضعف های خود را برطرف کرده و به رموز و فنون کلیشه سازی کم و بیش پی برده اند.

پيشرفت‌هاي‌ تكنولوژيك‌ به‌ تازگي‌ نيروي‌ محركه‌ مضاعفي‌ براي‌ رشد‌ چاپ‌ فلكسو‌ به‌ خصوص در‌ بخش‌ پيش‌‌ از‌ ‌چاپ،‌ به وجود آورده‌ و این بخش، در چارچوب فن آوری فلکسوگرافی بیشترین رشد و توسعه را داشته است. كليشه‌هاي‌ جديد مي‌‌توانند‌ تأثير‌ شگرفي‌ بر‌ بازار‌ بگذارند.‌ اين‌ كليشه‌ها‌ با‌ استفاده‌ از‌ فن‌آوري‌ كامپيوتر‌ به‌ كليشه‌ ظاهر‌ مي‌‌شوند‌ و‌ كيفيت‌ بسيار‌ خوبي‌ ارائه‌ مي‌‌دهند.‌ كليشه‌هايي‌ نيز‌ عرضه‌ شده‌اند‌ كه‌ تصوير‌ را‌ مستقيماً‌ بدون‌ استفاده‌ از‌ فيلم‌ يا‌   لايه‌ مشكي‌ كه‌ در‌ حال‌ حاضر‌ استفاده‌ مي‌‌شود،‌ روي‌ پلي‌مر‌ منتقل‌ مي‌‌كنند.

گردش کار دیجیتال به چاپکاران فلکسو این امکان را می دهد تا کار را هرچه زودتر و در اسرع وقت به ماشین چاپ منتقل کنند و از این لحاظ فلکسوکاران نسبت به چاپکاران گراوور مزیت بیشتری دارند.

سیستم های دیجیتال و از راه دور برای تولید آرت ورک نمونه گیری و انتقال داده ها برای تولید پلیت باعث شده تا بتوان کار را برای چاپ فلکسو در هر گوشه از دنیا تولید کرده و برای چاپ به گوشه دیگر دنیا ارسال کرد. در سال ١٩٩٥ اولین سیستم کلیشه سازی دیجیتال به نمایش گذاشته شد.

در چاپ فلکسو دو سیستم ظهور کلیشه وجود دارد. اولی سیستم آنالوگ و دومی سیستم پلیت ستر است که مستقیماً روی کلیشه فتوپلیمر حکاکی می کند. از این طریق هزینه ظهور کلیشه تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا می کند.

دو شرکت BASF  و DUPONT بزرگترین تولیدکنندگان سیستم های کلیشه سازی و کلیشه در جهان هستند. نوآوري‌ ديگر‌ اسليو‌ است‌ كه‌ هم‌ براي‌ كليشه‌ و‌ هم‌ نوردهاي‌ آنيلوكس‌ كاربرد‌ دارد.‌ اين‌ نوآوري‌ها‌ همراه‌ با‌ پيشرفت‌هايي‌ كه‌ در‌ زمينه‌ ماشين‌ چاپ‌ رخ‌ داده‌اند،‌ زمان‌ آماده‌سازي کار چاپی‌ را‌ كاهش‌ داده‌ و‌ از‌ اين‌ طريق‌ در‌ زمان‌ و‌ هزينه‌ صرفه‌جويي‌ مي‌‌كند.‌

 

کلیشه چاپ

 

کلیشه فتوپلیمر:

     کلیشه های فتوپلیمر پیشرفته ترین کلیشه های چاپی هستند. این کلیشه ها جایگزین کلیشه های لاستیکی قدیمی شده اند. جنس این کلیشه ها از پلیمری است که حساسیت ویژه ای به نور دارد و مشخصات شبیه اما نه یکسانی با لاستیک دارد. دلایل گوناگونی موجب افزایش استفاده از کلیشه های فتوپلیمر شده اند:

-  بسیار بزرگ هستند. یک ورق کلیشه می تواند ابعاد ١٤٠ در ٩٠  سانتی متر ساخته شود.

- آستری[6] نازک و محکمی دارند که مانع از کش آمدن یا قوس پیدا کردن کلیشه می شود. این خاصیت خود سبب میزان و تنظیم کردن دقیق چاپ است.

- نیازی به کنده کاری و گراوور سازی کلیشه نیست و این امر موجب آسان تر شدن جریان آماده سازی کلیشه می شود.

- ضخامت کلیشه های فتوپلیمر بزرگتر، هموارتر و یکنواخت تر از کلیشه های لاستیکی بزرگ هستند.

کلیشه های فتوپلیمر با فرآیند نوردهی[7] با استفاده از نور ماورابنفش و شستن زمینه با حلال های خاص ساخته می شوند.

 فرآیند ساخت آن به شرح زیر است:

مدت کوتاهی پشت کلیشه فتوپلیمر را نوردهی می کنند، تا ثبات کلیشه افزایش یابد. نگاتیو فیلم را روی کلیشه خام فتوپلیمر قرار می دهند. فیلم نگاتیو نیز مانع از نفوذ پرتو ماورابنفش در بخش های غیر چاپ پذیر فتوپلیمر می شود. این بخش ها با حلال های مخصوصی با فشار و استفاده از برس، شستشو می شوند و در نهایت کلیشه با مناطق تصویری برجسته ایجاد می شود. سرانجام طی جریان خشک شدن، حلال های باقی مانده کلیشه تبخیر می شوند. دوباره کلیشه در مقابل نور یووی قرار می گیرد و پس از آن کلیشه را تحت نور uv-c قرار می دهند تا

 

فعل و انفعالات کلیشه به اتمام رسیده و کلیشه ثابت و غیر قابل تغییر شود.  به عملیات فوق after-treatment گویند.

لازم است جنس پلیت این نوع چـاپ به گونه ای انتخاب شود که توسط مرکبـها، خورده یا آماسیده نشود.

 پلیت ها توسط یک فیلم دو طرف چسبدار روی سیلندر متصل می شوند، همچـنین در فرم های استوانه ای نیز (تکنولوژی اسلیو ) تولید می شوند.

 

a پلیت یک لایه

 لایه زیرین برای تثبیت و استواری پلیت تعبیه

شده، ازپشت نوردهی می شود تا سفت شود،

لایه محافظ را برداشته و پلیت را نور داده و

شستشومی دهند. برای سفت شدن باقیمانده،

آن را زیر نور یووی قرار می دهند. برای دقت

lpi  ١٥٠ از پلیت های ٢-٣ میلی متر

استفاده می شود.پلیت های ضخیم تر ٤-٥

میلی متر برای چاپ کارتن مناسب هستند.

 

  پلیت چند لایهb

برای رسیدن به کیفیت بالای چاپ هافتون از 

این پلیت استفاده می شود. وجود لایه پایه از

دفرمه شدن لایــه برجــسته که نـازک اسـت

جلوگیری می کند. درحین سوار کردن پلیت

روی سیلندرهیچ کشش طولی روی نمیدهد.                     

 

 

:CTPپلیت   c

    لایه مشکی جاذب اشعه لیزر، اشعه ١٦٠٤ نانومتر لیزر را جذب می کند و توسط آن حکاکی می شود.این لایه در حقیقت نقش نگاتیو فیلم را دارد. لایه پایه باعث استواری پلیت می شود. وجود لایه پایه در پلیت چند لایه که از دفرمه شدن پلیت جلوگیری می کند، برتری آن را نسبت به پلیت تک لایه نشان می دهد.

 

کلیشه سازی فلکسو به روش دیجیتال :

     تهیه کلیشه فلکسو به صورت دیجیتال یا همان  CTP  فلکسو، از سال  ١٩٩٥ در اروپا و آمریکا متداول شده است. در واقع اولین تکنولوژی ظهور دیجیتال برای کلیشه های فلکسو در دروپای ٩٥ به نمایش در آمد. این دستگاه Cyrel Digital Imager  یا به اختصار CDI  نام داشت.

از ابتدای نمایش این محصول چنین پیش بینی می شد که استقبال بازار از آن بسیار قابل توجه باشد و بالاخره همکاری بین دو کارخانه مهم سازنده تجهیزات پیش از چاپ فلکسو، یعنی دوپونت سازنده پلیت های مخصوص فلکسو و بارکو سازنده تجهیزات الکترونیک باعث شد تا در این عرصه گام های بلندی برداشته شود. از آنجا که این تکنولوژی جدید باعث افزایش کیفیت چاپ و یکنواختی چاپ در تیراژهای زیاد می شد، به سرعت در بازار مصرف جایگاه ویژه ای باز کرد. به طوری که بیش از ١٠٠ واحد بارکو در چاپخانه های دنیا نصب و راه اندازی شد که بیشتر آن ها برای تولید پلیت(کلیشه فلکسو) برای چاپ لفاف های بسته بندی به کار می رود. به علاوه در بازار چاپ مقوا که از پلیت های نازک استفاده می شود، چاپخانه ها تمایل زیادی برای استفاده از این تکنولوژی از خود نشان داده اند.

    شاید بزرگترین دلیل پیشرفت چاپ فلکسو، ظهور پلیت های دیجیتال بوده است. این روش تهیه کلیشه را "تهیه پلیت دیجیتالی مستقیم" می نامند. در این فرآیند دیجیتالی و یا CTP ، یک رایانه به کمک ریپ انتقال، تصویر اسکن شده و یا تولید شده در کامپیوتر را که به شکل یک تصویر ترامه سیاه است، به پوشش حساس روی پلیت مستقیماً هدایت می کند، سپس این لایه در مقابل نور یووی قرار داده شده و پردازش می گردد. حذف فیلم در فرآیند ساخت پلیت منافع مهم بسیاری در بر دارد.

 

 

 بهترین کیفیت پلیت ها هنـگامی بدست می آید که عمل برجسته سازی توسط لیزر، روی پوشــشی از

" الاستومر" صورت گیرد. در این حالت قدرت ایستایی پلیت ( توسط شیب عمودی که در راس دیواره دارد) بالا می رود و هم چنین از چاقـی ترام نیز تا حد زیادی هنگام چاپ جلوگیری می شود.

" یان هول" مدیر توسعه بازار شرکت اسکوگرافیک بزرگترین تولید کننده سیستم هایCTP و سایر سیستم های پیش از چاپ در جهان می گوید:" این امر منافع کنترل دیجیتالی را بر فایل های پیش از چاپ و گردش کاری فراهم می کند و اصلاح تصویر را توسط کلیک ماوس یا فشار کلید میسر می سازد. این امر مشکلات خراش ها، ذرات غبار و نقایص فیزیکی بر روی فیلم را رفع می کند."

مهم ترین مزیت فلکسوگرافی دیجیتال، بهبود در کیفیت نهایی تصویر به واسطه شکل گیری بهتر ترام ها میباشد و این پیشرفت، به واکنش پلیت در برابر فرآیندهای متفاوت مربوط است. در روش آنالوگ یا سنتی، فیلم زیر یک فریم و در خلا نگاه داشته می شود تا از تماس دقیق فیلم و پلیت اطمینان حاصل شود. فقدان هوا در فریم مخصوص، فرآیند جفت شدن متقابل را سرعت می بخشد و به شانه های ترام شیب ٤٥ درجه ای می دهد. ولی در فرآیند دیجیتال، پلیت در معرض هوا بوده و شانه ترام بیشتر از٨٠ درجه باریک می شود.

پلیت های دیجیتالی، ترام های گلوله مانند در برابر شکل آتشفشان مانند ترام های آنالوگ دارند. این امر، چاپ ترام های بسیار ریزتر و دقیق تر را میسر می سازد. پلیت های دیجیتال از نقطه نظر راس، دارای یال زاویه دار نیستند و به همین دلیل چاپ دقیق تری بر جای می گذارند. ترام های دقیق تر، موجب درجه بندی دقیق رنگ ها می شود. پلیت های دیجیتالی می توانند به طور مطمئن سایه روشن های رنگی میان١% تا ٩٨٪ از رنگ کامل را اجرا کنند. ولی این محدوده برای پلیت های آنالوگ با استفاده از فیلم تقریباً ٣٪ تا ٩٣ ٪ است.

 

در شکل سمت چپ، در حالت شیمیایی، اگر سر پلیت خورده شود، سطح مقطع بزرگتری ایجاد شده و مرکب پخش می شود، در نتیجه مرکب بیشتری نیز مصرف می شود. در شکل سمت راست، با خورده شدن سر پلیت در اثر استفاده مکرر، باز همان سطح مقطع حفظ می شود. در این حالت ایستایی پلیت به علت شیب عمودی بیشتر است.

 

مقایسه کلیشه های معمولی با کلیشه های دیجیتال :

     تهیه کلیشه فلکسو به روش معمولی با استفاده از فیلم، همیشه مزایای زیادی داشته و دارد. مثلاً هزینه تولید آن پائین است، با انواع مواد و کلیشه های مختلف می توان آن را تولید کرد.

انواع متنوعی از مرکب ها را با آن کلیشه ها می توان به کار برد. کارهای پیش از چاپ آن به نسبت ساده است و دنسیته رنگی خوبی را ایجاد می کند. البته در چاپ فلکسو به طور ذاتی مشکل چاقی ترام وجود دارد و کیفیت چاپ در تیراژهای بالا ثابت نیست. چاپ فلکسو با پیش از چاپ دیجیتال این معایب را برطرف ساخته است. چاقی ترام بسیار پایدار است و تقریباً در حد افست می باشد. نوشته های بسیار ظریف و نقوش ریز چه به صورت پوزتیو و چه به صورت نگاتیو کاملاً قابل چاپ هستند. کارهای با ترام دو درصد را می توان به طور یکنواخت روی کلیشه ایجاد و چاپ کرد. با این توضیحات جای تعجب نیست که تمام کارهای فوق سبب گران شدن مراحل پیش از چاپ فلکسو شود. البته کلیشه های خام مخصوص این کار نیز از کلیشه های عادی فلکسو گران تر است. بنابراین قیمت پلیت های تهیه شده به روش دیجیتال از پلیت های معمولی کمی گران تر خواهد شد، ولی با چه اختلافی در نتیجه کار؟

کیفیت بالای چاپ فلکسو با کلیشه های چاپ دیجیتالی باعث می شود تا فلکسو دیجیتال بتواند به خوبی از عهده چاپ روی فویل برآید و رقیبی برای گراوور شود. فلکسوی دیجیتال در چاپ روی کارتن هم رقیبی برای افست تلقی می شود.

امروزه دو نوع دستگاه دیجیتال برای ساخت کلیشه فلکسو وجود دارد. در یک نوع از این دستگاه ها از لیزر یاگ استفاده می شود، مانند دستگاه های بارکو، اوهایو، شیپرز و در نوع دوم از لیزرهای دیودی استفاده می شود. مانند دستگاه های کرئو، سایتکس و میزومکس. نوع اخیر در واقع همان دستگاه های CTP  افست است، که با کمی تغییر برای فلکسو به کار می رود. بنابر دلایل و قوانین حاکم بر علم فیزیک و نور، لیزر دیوی برای ساخت کلیشه های فلکسو، کمتر مناسب است. لیزر دیودی قادر نیست که ضخامت های مختلف اجزا را روی کلیشه فلکسو ایجاد نماید. همچنین برای این که یک کلیشه با کیفیت خوب تولید شود، دنسیته قدرت لیزر در شعاع نور آن باید دقیقاً با مشخصات لایه مورد نظر برای حکاکی در تعادل و تناسب باشد. این موضوع در لیزرهای دیودی (لیزر جامد) باعث می شود تا هد تصویرساز، کمی چرخش داشته باشد و کیفیت کلیشه های ساخته شده کمی افت کند.

از طرف دیگر روش های سنتی محاسبه و پیش بینی چاقی ترام یعنی  DGC(Dot Gain Calculation) و کالیبراسیون دستگاه ها از دقت کافی برخوردار نبود، که باعث می شد در چاپ فلکسو اشکالات غیر قابل پیش بینی رخ بدهد. برای رفع این مشکلات، بارکو یک سیستم تمام کامپیوتری که ترکیبی ازDGC و کالیبراسیون می باشد، تهیه کرده است. این سیستم به همراه یک فیلم یا پلیت ستر به کار می رود. این سیستم با دقت و صحت زیاد چاقی ترام را محاسبه می کند و قابلیت سازگاری با سیستم های مدیریت رنگ را دارد و به سادگی با هر نوع جریان کاری دیجیتال مرتبط می شود.

بارکو گرافیکز و دوپونت سایرل سیستم کلیشه سازی به نام Bean Qued را ارائه داده اند. این دستگاه برای تهیه کلیشه فلکسو فویل و مقوای کارتن به کار می رود. دستگاه برای تولید تعداد زیادی کلیشه در یک روز طراحی شده است. با این وسیله می توان کلیشه ها را به روش دیجیتال تهیه کرد. به عبارتی با این دستگاه تهیه فیلم، ظهور و کپی یک جا امکان پذیر می باشد.

 

: Sleeveتکنولوژی

تحولات فناوری منجر به انقلابی در عرصه تولیدات تجهیزات و ماشین آلات فلکسو گردیده که پلیت های اسلیو یکی از آن هاست.                                                                                   

این سیلندر، استوانه ای شکل بوده و دارای یک دیـواره  نازک فلزی و سطح خارجی ازماده ی پلیت است. پلیت استوانه ای مدورحکاکی می شود، دراین پروسه اعـوجاج حاصل ازکشش طولی Image setterمستقیماً از طریق یک پلیت که هنگام بستن آن در شکل سنتی حاصل میشود، به وجود نمی آید

دو نوع تکنولوژی اسلیو وجود دارد:

١-  پوشش دادن sleeve با پلیت حساس به نور لیزر که دقیقاً اندازه سیلندر بریده شده است و در این حالت sleeve دارای یک شکاف[8] است. کلیشه حکاکی شده را روی اسلیو نصب می کنند و پس از پایان کار کلیشه را به همراه اسلیو از ماشین جدا کرده و نگهداری می کنند.

٢-  sleeve  های بدون درز، که به روش CTP روی آن ها حکاکی می شود و خود اسلیو به عنوان کلیشه مورد استفاده قرار می گیرد.                                                                                                                                   

استفان کرفت از کمپانی آلمانی روتک یکی از پیشروهای تولید سیلندرهای اسلیو با تولید بیش از یکصد هزار اسلیو در سال است.                                       

استفان کرفت معتقد است که : زمان/ کار= تولید

برای  مثال در زمان تغییر سفارشات، اصلاحات و هنگامی که در چاپ پذیری لایه ها مشکلاتی وجود داشته باشد، بهره وری کل در مدت زمانی مشخص پائین می آید. به طور واضح این به آن معناست که اگر تعویض کار سریع تر اتفاق بیافتد و چاپ پذیری لایه ها بهبود یابد، بهره وری نیز افزایش می یابد.

عوامل مؤثر در عملکرد ماشین عبارتند از:

-  تغییرات در سرعت رول بازکن

- مرکب های چاپ

- پرش غیر قابل اجتناب پلیت چاپ

- تفاوت ها در جنس سطوح چاپی

- موقعیت نگهداری ماشین های چاپ

- تفاوت درجه ترام گذاری، هم در پلیت چاپ و هم در سیلندر آنیلوکس

- ارتعاش در شاسی ماشین چاپ

- تفاوت در میزان کشش سطح متریال های مختلف

مطابق با گفته استفان کرفت، ساختار معمولی سیستم اسلیو در حال حاضر شامل:

سیلندر هوا، لایه اصلی اسلیو(با پوشش سخت)، لایه استوانه ای فشردنی، اسلیو مبدل[9]  به عنوان مثال از جنس کربن، نوار چسبنده و یک صفحه نصب شده است.

اسلیوها در انواع مختلفی ساخته می شوند. جنس آن ها هم از پلیمر یا فایبرگلاس است. یک نوع از آن ها اسلیوهایی هستند که تحت عنوان" تکنولوژی نازک[10]" خوانده می شوند. در این اسلیوها برای نصب کلیشه باید از چسب های ضخیم تری استفاده کرد وگرنه در چاپ ناپایداری به وجود می آید.

سیستم دیگر" اسلیو با دیواره ضخیم[11]"است. اشکالی که در آن ها وجود دارد این است که در حین کار در سرعت بالا، این سیستم ها موجب ارتعاش می شوند.

" اسلیو های دیواره نازک فشرده[12]" ممکن است در ضخامت های معینی تحت لرزش قرار بگیرند، که این امر می تواند منجر به چاقی ترام در نقاط روشن و کم زمینه شود.

سیستم های "اسلیو دیواره ضخیم فشرده[13]"می توانند به سرعت نصب شوند ؛ با این حال  اشکالات آن ها، شامل گرایش به ارتعاش، چاقی ترام نسبتاً بالا و سنگین وزنی است.

اسلیوهای نوع سخت یا ضخیم، روی یک مبدل کربنی(سخت) قادرند تا یک چاپ بسیار ثابت ارائه دهند، ارتعاشات را جذب می کنند و می توانند برای ماشین هایی استفاده شوند که ویژه اسلیو ساخته نشده باشند. با این همه آن ها پر هزینه هستند و در مقایسه با دیگر مبدل ها وزن نسبتاً بالایی دارند. با استفاده از مبدل های کربنی، حتی تحت شرایط سخت به بالاترین سرعت چاپ می توان نائل شد.

اسلیوهای سخت و پس از آن، انواع فشرده برای چاپکاران، منفعت بیشتری دارند و در بیشتر اوقات، عاری از ارتعاش هستند.

شاید بزرگترین مزیت در ماشین های چاپ فلکسو غیر از پلیت های دیجیتال، ظهور پلیت های اسلیو به عنوان جایگزینی برای پلیت بوده است. حکاکی دیجیتال روی سیلندرهای اسلیو آسان تر از پلیت است. از سویی نصب و خارج کردن پلیت اسلیو روی ماشین چاپ فلکسو برای تغییرهای سریع در تیراژهای پائین فوق العاده است. ماشین های با قابلیت تغییر سریع اسلیو، چاپکار را قادر می سازد تا اسلیو را در کمتر از دو دقیقه روی آن سوار کند. در واقع اسلیو کمتر از دو دقیقه به راحتی در گیره مخصوص قرار می گیرد و همه چیز منطبق است، ماشین روشن شده و چاپ آغاز می شود. اسلیوها فقط سریع تر نیستند، بلکه آن ها بهتر نیز چاپ می کنند. به این خاطر که آن ها به شکلی نوردهی و حکاکی شده اند که روی ماشین قرار بگیرند، پس هیچ انحرافی در اندازه و شکل ترام ها در هنگام نصب روی ماشین چاپ صورت نمی گیرد.

 

بخش سوم :

 

کلیشه چسبانی

Plate mounting

 

     پس از آن که کلیشه ها به هر یک از روش هایی که در بالا ذکر شد، ساخته شدند آن ها را به روی سیلندر کلیشه می چسبانند. کلیشه چسبانی نخستین گام در دقیق مستقر کردن تصویر چاپی بر روی سطحی است که روی آن چاپ می شود. کلیشه چسبانی را می توان به وسیله دستگاه های گوناگونی از این نوع انجام داد. بسیاری از انواع ماشین های کلیشه چسبانی قادر به ارائه نمونه چاپی از تصویر برجسته روی کلیشه نیز هستند.

 نمونه گیری پیش از چاپ[14] فرآیند تهیه چاپ اولیه از کلیشه هاست که با استفاده از آن طرح مورد نظر پیش از چاپ نهایی آزمایش می شود.

   مواد مورد استفاده براي چسباندن كليشه به سيلندر چاپ، قطرهاي اصلي و چسبندگي گوناگوني دارند كه بالقوه مي‌‌توانند باعث انحراف و تغيير اندازه ضخامت كليشه خام با احتساب ماده آستري آن شود و در نتيجه تأثير زيادي بر كيفيت چاپ باقي بگذارد. به همين ترتيب، خصوصيات فني مستقل مواد كليشه‌چسباني مي‌‌توانند سختي كلي تركيب كليشه‌چسباني را تغيير داده و بر عملكرد كيفي كليشه تأثير چشمگيري بگذارند.

 

 

 

مواردي كه در كليشه‌چسباني بايد كنترل شوند، شامل موارد زير است:

 ١-  چسب پايه:

      اين واژه در بخش‌هاي مختلف صنعت تعاريف مختلفي دارد. در چاپ هاف تن یا تصویری از چسب دوطرفه خيلي نازك استفاده مي‌‌كنند كه تأثير كمتري بر كيفيت تصوير مي‌‌گذارد. هر چه ضخامت چسب پایه بیشتر باشد تأثير بيشتري بر وضعيت چاپ دارد. عملكرد كيفي كليشه به شدت به ويژگي‌هاي فني خاص چسب پايه بستگي دارد. اين ويژگي‌هاي فني عبارتند از چگالي، ضخامت و ويژگي‌هاي خاص مارك‌هاي مستقل. چگالي و ضخامت چسب پايه بر چاقي‌ ترام و وضعيت تنپلات‌ها تأثير دارند. اگرچه سازندگان مختلف ادعا مي‌‌كنند ويژگي‌هاي فني مشابهي دارند، اما آنقدر تفاوت وجود دارد كه تصوير را تغيير دهد.

 ٢-  آستري يا كاغذهاي زيرسازي:

       فشار تماس كليشه را با آنيلوكس و لفاف، تنظيم مي‌‌كنند. اين لايه‌گذاري يا زيرسازي، جبران نقايص كليشه و ناصافي‌ها و لنگي سيلندر چاپ را تا حدودي جبران مي‌‌كند و كاهش چاقي ترام را در پي دارد. همين‌طور هر گونه جهش‌ها و پرش‌هاي مكانيكي را كه اجزاي ماشين چاپ به وجود مي‌‌آورند، مانند فنر ضدضربه، پشتيباني و تحمل مي‌‌كند.

 

مشخصات فني آستري يا كاغذهاي  زيربندي‌:

ويژگي‌هاي كاغذهاي زيربندي يا ماده آستري را در زير ملاحظه كنيد:

١-٢ضخامت  
Thickness     

      هر چه ضخامت كاغذهاي زيربندي ضخيم‌تر باشد نيروي جهشي بيشتري به ماشين چاپ وارد مي‌‌كند. جنس چسب از فوم است و ضخامت آن متناسب با ضخامت كليشه خام انتخاب مي‌‌شود تا كليشه به ارتفاع مورد نظر برسد.

٢-٢چگالي‌
Density     

       چسب‌ها را معمولاً به چگالي زياد، متوسط و كم، طبقه‌بندي مي‌‌كنند. چسب با چگالي متوسط كليشه را كم‌تر از چسب با چگالي كم، ‌پرش مي‌‌دهد. اگرچه چسب با چگالي كم به‌طور طبيعي چاقي ترام كم‌تر‌ي مي‌‌آورد، اما مي‌‌تواند در جاهاي تنپلات يا قسمت‌ خطي كليشه تركيبي سوراخ‌هاي ريزي ايجاد كند. چسب‌هاي با چگالي متوسط تنپلات‌ها را هموارتر و نرم‌تر چاپ مي‌‌كند اما چاقي ترام زيادي را به وجود مي‌‌آورد. چسب‌هاي با چگالي زياد براي چاپ تنپلات‌هاي زياد مطلوب‌ترين هستند. انتخاب كليشه هم بر اين‌كه كدام چگالي چسب‌ها بهترين عملكرد را دارد تأثيرگذار است.

 

 

٣-٢حالت فنري‌ یا ارتجاعی
Resiliency      

       همان طور که ذکر شد جنس این چسب‌ها از فوم‌ است و به دو صورت اسفنجی و لاستیکی ساخته می شوند. فوم های لاستیکی معمولاً قابليت بهتري دارند و بعد از رفع فشار تماس، دوباره به جاي اول برمی گردند. اين عمل باعث مي‌‌شود چسب در تيراژهاي زياد بادوام‌تر باشد.

تجهیزات کلیشه چسبانی

- تطابق دقيق  سوراخ‌ها
Pin register      

 قدیمی ترین روش استفاده از تجهیزات نوری یا آینه ای بوده که دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد.

اين روشي فتومكانيكال (نوري مكانيكي) براي بستن كليشه به سيلندر است. براي اطمينان از دقت در تطابق رنگ‌ها سوراخ‌هاي ريزي را با مته (دريل) يا منگنه (پانچ) روي فيلم نگاتيو و كليشه خام ايجاد مي‌‌كنند. سپس كليشه‌هاي ساخته و پرداخته شده را به‌صورت مكانيكي به گيره‌اي ميله‌اي يا ميزي مي‌‌بندند و كليشه‌ها به‌صورت جور روي سيلندر كليشه قرار مي‌‌گيرند. اين وسيله تنها مي‌‌تواند براي كليشه‌هايي كه آستري با دوامي دارند نظير كليشه‌هاي فتوپليمر به‌كار رود. با اين نوع از كليشه‌چسباني هر رنگ به‌صورت كليشه‌اي مستقل بسته مي‌‌شود. دقت در اين تكنيك از كليشه‌چسباني منوط است به توانايي دقيق قرار دادن سوراخ‌هاي ريز در كليشه خام. تعيين و تشخيص هم‌راستا بودن گيره‌‌هاي ميله‌اي كليشه‌ با سيلندر كليشه در نقطه تماس آن‌ها به صورتي كه تطابق دقيق رنگ به رنگ انجام شود، كاري سخت و دشواراست. سرعت و تكرارپذير بودن در اين نوع از كليشه‌چسباني نسبت به كليشه‌چسباني نوري بهبود يافته است با اين حال درجه و ميزان دقت آن هميشه ثابت نيست.

-ويديو
Video  

       جديدترين رويكرد در كليشه‌چسباني استفاده از اين وسيله است كه تنها براي كليشه‌هايي با مواد آستري بادوام و مستحكم مي‌‌تواند به‌كار رود. تطبيق دقيق رنگ‌ها با استفاده از ميكروترام‌ها (ده‌هزارم اينچ) كه با دقت روي فيلم مشخص مي‌‌شوند و به‌طور دايم روي كليشه چاپ باقي مي‌‌مانند، انجام می شود. كليشه‌چسباني با تنظيم دوربين‌هاي ويديو در موقعيت‌هاي مأخذ بر پايه قرارگيري ترام‌ها و جاي آن‌ها روي فيلم انجام مي‌‌گيرد. بزرگنمايي ترام‌ها در مانيتور ويديو به‌طور معمول ١٤٠ برابر است كه از دقت فوق‌العاده در تطبيق دقيق رنگ‌ به رنگ كليشه‌ها حكايت دارد.

كليشه‌چسباني براي تنظيم دقيق فشار
Mounting  for  accurate impression

       قبل از چسباندن كليشه‌هاي چاپ بايد آن‌ها را بازبيني كنيم تا نقصي نداشته باشند و با ميكرومتر آن‌ها را اندازه بگيريم تا مطمئن شويم ميزان انحراف و خطاي ضخامت يا قطر آن‌ها در حد خصوصيات فني استاندارد است. اين هم كار مفيدي است كه جاي خواندن اندازه ضخامت را روي كليشه علامت بزنيم تا كليشه‌چسبان هنگام قرار دادن آن روي سيلندر بتواند آن را مشاهده كند. از آن‌جايي كه رسيدن به كيفيت در چاپ فلكسو بسيار وابسته به فشار مساوي و تراز و هموار است، بسيار مهم است كه هر فرآيندي را كه باعث مغايرت در اندازه كلي ضخامت سيلندر كليشه چاپ نصب شده مي‌‌شود، مورد ارزيابي قرار گيرد. قبل از شروع كار كليشه‌چسباني بايد سطح لخت رويه سيلندر و محور ياتاقان را براي تشخيص ناموزوني آن و همين‌ طور قطر ثابت آن اندازه گرفت. اگرچه در حال حاضر راهي براي اندازه‌گيري دقيق، قطر ضخامت، چگالي فوم و ثبات چسب پايه وجود ندارد، بازديد آن به لحاظ يافتن عيب‌هاي قابل مشاهده بسيار حساس و لازم است.

كليشه‌چسباني براي تنظيم دقيق رنگ‌ها
Mounting for accurate register

این که عملیات كليشه‌چسباني طوری انجام شود که به بي‌‌دقتي‌هاي ناشي از تلرانس تطبيق رنگ‌ها كه در حين فرآيند چاپ رخ مي‌‌دهد، چيز بيشتري اضافه نكند،  بسيار دشوار است. حداكثر تلرانس مجاز در كليشه‌چسباني نبايد بيشتر از نصف ابعادي كه در طرح براي هم‌پوشي رنگ‌ها در نظر گرفته شده است، باشد.

چسباندن كليشه‌هاي فتوپليمر
Photopolymer plate mounting

       در كارهايي كه تطبيق رنگ به دشواري و حساسيت صورت مي‌‌گيرد، كنترل دقيق فني لازم است تا بتوان قطر، ارتفاع و ميزان كردن هر سيلندر چاپي را كه كليشه‌چسباني آن تكميل شده است، بررسي و تعيين كرد. قطر، ارتفاع و ميزان كردن در هر رنگ بايد با حداكثر تفاوت داخلي آن (و بسته به هر قسمت چاپي) هماهنگ و جور باشد. تفاوت در ميزان ارتفاع هر ماده‌اي كه به دور سيلندر هست، از رنگي به رنگ ديگر، موضوع تطبيق دقيق رنگي را پيش مي‌‌آورد.

نمونه‌گيري از كليشه‌چسباني‌
Mounter's  Proof

       سرانجام اين مسؤوليت بر عهده چاپكار است تا چاپ را مطابق خصوصيات فني استاندارد انجام دهد. كاري كه نمونه‌گير كليشه‌چسباني انجام مي‌‌دهد بررسي و تأييد اين نكته است كه آيا تراز بودن سيلندر، هم‌مركزيت و تنظيم بودن آن پيش از رفتن به پاي ماشين چاپ حاصل شده‌ است يا خير. نمونه‌گير كليشه‌چسباني لزوماً بيانگر دقت رنگ نيست، اما در عوض اثبات و تضمين مي‌‌كند كه تمام عوامل مؤثر در چاپ، مطابق با خصوصيات فني استاندارد انجام گرفته است. در آن صورت كيفيت تطبيق دقيق رنگ مطابق آن‌چه انتظار مي‌‌رود روي ماشين چاپ حاصل مي‌‌شود.

 
 

     در اين جا چندين تكنيك و روش اصولي كه مي‌‌تواند به بهتر چسباندن كليشه و در نتيجه چاپ بهتر، كمك كند ارايه خواهد شد. با به وجود آمدن استانداردها در مراحل مختلف چاپ فلكسو، شما مسير خود را به سوي مراحل كيفي جديد هموار مي‌‌كنيد. در اين زمينه، شيوه‌هايي را كه تيم كليشه‌ چسباني در چاپخانه به‌كار مي‌‌برند نبايد ناديده گرفت. در ابتدا داشتن يك برنامه براي‌ تجهيزات كار و نيز نگه‌داري و تعمير آن‌ها، ضروري است. حتي اگر كار كردن با بعضي ماشين‌ها ساده باشد، روش‌ها و كارها بايد از يك اپراتور به اپراتور ديگر و از يك شيفت به شيفت بعدي، يكسان و استاندارد باشند. هماهنگ كردن تيم كليشه چسباني نيز براي مواجهه با مسايل ضروری است.

نكات فني كه در ذیل مي‌‌آيد، قابليت چاپ و نيز كارآيی روش‌هاي چسباندن كليشه را به وسيله كاهش اثرات منفي‌ بعضي تغييرات، افزايش‌ خواهد داد.

 

تميز كردن كليشه‌ها و سيلندرها

       پشت كليشه‌هاي فتوپليمر بايد كاملاً تميز شود، هر ذره خارجي بايد برداشته شود، زيرا اگر آن‌ها بين كليشه و چسب قرار گيرند روي چسبيدن كليشه تأثير منفي خواهند گذاشت. سيلندرهاي كليشه و اسليوها هم بايد به همين ترتيب آماده شوند. هنگام تميز كردن سيلندرها و كليشه‌ها، بايد قبل از اين‌كه چسب و يا كليشه چسبانده شود، وقت كافي براي خشك شدن حلال در نظر گرفته شود. درست شبيه مركب‌هاي چاپي كه داراي حلال‌هاي ناسازگار و يا مقادير زياد حلال باشند اين امر باعث باد كردن كليشه‌هاي فتوپليمر هنگام چاپ مي‌‌شود. اين موضوع براي چسب‌هاي فلكسوگرافي نيز صدق مي‌‌كند.

استفاده از حلال‌هاي ناسازگار براي تميزكردن، مي‌‌تواند باعث كنده‌شدن كليشه هنگام كار چاپ شود و يا باعث شود كه كليشه در اتمام كار خيلي سخت جدا شود.

 

نكته: كليشه‌هاي فتوپليمري كه با حلال‌هاي سازگار جديد ساخته مي‌‌شوند، بايد قبل از اين‌كه مرحله نهايي ساخت و نوردهي روي آن‌ها انجام شود،‌كاملاً تميز شوند. همچنين اين كار پيش از چسباندن كليشه روي چسب نيز بايد انجام شود. انجام اين كار باعث رفع حالت چرب پشت كليشه شده و از بلند شدن آن هنگام چاپ جلوگيري مي‌‌كند.

 

چسباندن چسب و كليشه‌

       لايه‌هايي كه به پشت چسب، چسبانده مي‌‌شوند مي‌‌توانند كار شما را بهتر و يا بدتر كنند. لايه‌هاي پوشش‌دار نازك و نامناسب باعث به وجود آمدن حباب‌هاي هوا بين چسب و سيلندر مي‌‌شود. اين موضوع مي‌‌تواند وقتي كه چسب در حال چسبانده شدن به سيلندر است و يا هنگامي كه لايه در حال كنده شدن از پشت چسب است اتفاق بيفتد.

متأسفانه، اين حباب‌هاي هوا اغلب تا وقتي كه يك تصوير چاپي گرفته نشود،‌ خود را نشان نخواهند داد. كه لايه‌هاي سنگين‌تر با پوشش سيليكون، خاصيت چسب را پيش از و در خلال چسباندن حفظ کرده، به راحتي بدون اين‌كه باعث پارگي شود از چسب كنده مي‌‌شوند.

سيلندرها و اسليوها بايد تميز و عاري از برآمدگي باشند زيرا آن‌ها روي كيفيت چاپ اثر خواهند گذاشت. وقتي كه تصوير چاپي، فشردگي زيادي داشته باشد، به وجود آوردن برش‌هاي طولي و عرضي در چسب يا به اصطلاح Zoning پيش از جدا كردن لايه پشت چسب باعث سادگي در كندن چسب بعد از اتمام كار چاپ مي‌‌شود.

به بيان ساده‌تر Zoning شامل استفاده از يك چاقوي دقيق براي تبديل يك قطعه بزرگ از چسب كليشه به چندين قطعه كوچك‌تر با استفاده از تعدادي از خطوط نشانه روي سيلندر كليشه مي‌‌باشد. اين خطوط فرو رفته باعث برش صحيح مي‌‌شوند و از شكل‌گيري برآمدگي‌ها و يا خراش روي سيلندر كليشه جلوگيري مي‌‌كنند.

 Slip sheet (روش استفاده از باريكه كاغذ) تنظيم كردن كليشه را وقتي كه از دستگاه‌هاي نمونه‌گيري ويدئويي و تصويري استفاده مي‌‌شود، ساده مي‌‌كند Slip sheeting . يعني به ‌وجود آوردن يك پنجره روي چسب كليشه به وسيله برداشتن يك باريكه افقي از لايه پشت چسب، (با٢ اينچ عرض در پهناي سيلندر). بنابراين تنها مركز كليشه با چسب در تماس خواهد بود. هنگامي كه كليشه به درستي و با توجه به رجيسترها قرار داده شد، باقيمانده لايه پشت چسب را برداشته و كليشه را كاملاً با استفاده از غلطك‌هاي فشاردهنده به چسب بچسبانيد. استفاده از غلطك‌ باعث چسبيدن خوب كليشه خواهد شد.

 

عوامل جدا شدن‌ کلیشه                                             

 Release  Agents

      سيستم‌ها و روش‌هايي كه در ساخت چسب‌هاي پايه فلكسو مورد استفاده قرار مي‌‌گيرند بايد بسياري از نياز‌ها را مدنظر داشته باشند. اين چسب‌ها نبايد اجازه دهند كه كليشه در طول چاپ بلند شده و يا حركت كند. اما در كنار آن بايد در اتمام كار از سيلندر و كليشه جدا شوند. محلول‌ها و اسپري‌هاي مختلفي به سيلندرهاي كليشه و به پشت كليشه‌هاي فتوپليمر زده مي‌‌شود تا شدت چسبندگي چسب را افزايش و يا كاهش دهد. اگر يك عامل براي راحت كنده شدن چسب و يا خود چسب پايه، اين اجازه را به كليشه بدهند كه به راحتي جدا شود اين علامتي است براي اين‌كه كليشه به اندازه كافي محكم  نچسبيده است و اين مشكل اغلب باعث روي هم نخوردن رجيسترها مي‌‌شود.

نكته: وقتي كه از يك عامل براي راحت جدا شدن كليشه استفاده مي‌‌كنيد بايد آن را در يك محفظه عايق نگهداري كنيد تا از تغيير آن جلوگيري شود. استفاده از يك قلم مو نقاشي براي زدن عامل مي‌تواند باعث عدم دقت كار شود. مخصوصاً وقتي كه قلم‌مو به لبه‌ها مي‌رسد. استفاده از بطري‌هاي پمپ‌دار مانند اسپري، پوشش بيشتر و بهتر عامل را سبب شده و از تبخير زياد عامل جلوگيري مي‌‌كند.

 

بلند شدن كليشه 

  plate  lift

) plate  liftبلند شدن) كليشه معمولاً به علت تماس حلال و يا مركب با چسب كليشه در طول مدت چاپ و يا هنگام شستن كليشه از چسب و يا چسب از سيلندر كليشه مي‌‌شود. براي رفع اين مشكل، لبه های كليشه بايد كاملاً توسط چسب‌هاي مايع و يا نوارچسب‌هاي مخصوص عايق‌كاري ‌‌شوند.

اين روش براي وقتي كه مي‌‌خواهيم كليشه را روي سيلندرهايي با قطر كم بچسبانيم قابل توجه است. پيچيدن يك نوار از پلي اتيلن (LDPE) با پهناي تقريباً ٣ اينچ به‌صورت مارپيچي به دور سيلندرهايي كه كليشه روي آن‌ها چسبانده شده است به بهتر چسباندن كليشه به چسب و نيز چسب به كليشه كمك مي‌‌كند.

سيلندرهايي كه به اين صورت پيچيده مي‌‌شوند بايد در طول مدت يك شب نگه‌داري شوند تا به خوبي چسبيده شوند. از محكم پيچيدن نوار به دور كليشه بايد اجتناب كرد، زيرا ممكن است كه به تصوير چاپي صدمه زده شود.

 پشت كليشه‌ها به رفع مشكل بلند شدن كمك مي‌‌كند Framing . به معناي اين است كه لبه‌هاي پشت كليشه را به اندازه يك اينچ با يك نوار چسب پوشانده سپس عامل راحت جدا شدن كليشه را به پشت كليشه بزنيد، پس از گذشت مدت زمان كافي براي خشك شدن آن،‌ چسب‌هايي را كه به لبه‌ها چسبانده‌ايد، جدا كنيد. اين لبه‌ها به خوبي هنگام چسباندن كليشه به چسب مي‌‌چسبند. Priming، شامل زدن يك محلول مناسب به لبه‌هاي كليشه مي‌‌شود. اين كار كليشه را به خوبي چسبانده و از بلندشدن آن جلوگيري مي‌‌كند.

 

جدا كردن كليشه

   Demounting

        كليشه‌ها بايد هنگام اتمام كار به خوبي شسته شوند. از به‌كار بردن مواد شيميايي قوي و يا برس‌هاي زبر باید اجتناب كرد، زيرا اين‌ها مي‌توانند به تصوير روي كليشه صدمه بزنند. هر چند كه كندن كليشه يك كار پرزحمت است اما اگر تكنيك‌هاي مناسب براي آن به‌كار برده نشود، باعث افزايش هزينه‌هاي قبل از چاپ، يعني ساخت مجدد كليشه‌هاي آسيب ديده مي‌‌شود.

هنگام كندن كليشه بايد احتياطات لازم را به عمل آورد. مخصوصاً وقتي كه بخواهيم از آن كليشه دوباره استفاده كنيم. براي جدا كردن كليشه‌هاي فتوپليمر، ابتدا تمام لبه‌هاي دور كليشه را بلند كرده و كليشه را به‌صورت كامل از سيلندر جدا كنيد. قابليت جدا شدن كليشه و چسب در اتمام كار چاپ به موارد زيادي بستگي دارد: متدهاي آماده‌سازي كليشه قبل از چاپ، مقدار كار چاپ، مقدار فشردگي تصويرچاپي و درجه حرارت سيستم‌هاي خشك‌كن ماشين‌ چاپ همگي در اين كار دخيل هستند.

هنگام چاپ با كليشه‌هاي بزرگ با فشردگي تصوير زياد، Zoning چسب كليشه كمك زيادي به جدا شدن كليشه در اتمام كار مي‌‌كند.

روش كار شما در چاپخانه هرچه باشد اين نكته را نبايد فراموش كرد كه كليشه‌ها و چسب‌ها هميشه بايد به محض پياده شدن سيلندر چاپ از ماشين، پياده شوند.

سيستم‌هاي چسب مطمئن، باعث افزايش قدرت چسبيدن در طول مدت كار مي‌‌شوند. كليشه‌هايي كه روي سيلندرها رها مي‌‌شوند به علت تابش ازن ترك بر‌مي‌‌دارند. كليشه‌هايي كه روي اسليوها نگه‌داري مي‌‌شوند بايد با يك نوار مشكي پيچيده شوند تا از تابش ازن در امان باشند. كليشه‌ها را باید در يك مكان خشك و تميز با درجه حرارت ٢١ درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي  ٤٥ ٪  نگهداري كنيد.

 



[1] Distortion

[2] Trapping

[3] Quark Xpress

[4] Adobe Trapwise

[5] Plug-in

[6] backing

[7] exposure

[8]seam

[9] Adapter

[10] Thin Technology

[11] Thick wall sleeve

[12] Thin wall compressible sleeve

[13] Thick wall compressible sleeve

[14] proofing


نظرات در مورد:بررسی بخش پیش از چاپ در فلکسوگرافی

نام شما:
نظر شما:
افزودن نظر

 
     

  گروه علمی تخصصی چاپ و نشر ایران  
 

دانلود ها: برای دریافت و مشاهده اطلاعات زیر روی سرتیتر ها کلیک کنید

آشنایی با چاپ فلکسو

تحقیقی ازچاپ فلکسو با فرمت پاورپوینت

معرفی انواع دستگاه های چاپ فلکسوگرافی

دانلود ها: برای دریافت و مشاهده اطلاعات زیر روی سرتیتر ها کلیک کنید

آشنایی با چاپ فلکسو

تحقیقی ازچاپ فلکسو با فرمت پاورپوینت

معرفی انواع دستگاه های چاپ فلکسوگرافی

 
     

            
            
 
روزنامه رسمی کشور             
روزنامه رسمی کشور